Τετάρτη, 5 Οκτωβρίου 2016

ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΤ’ ΕΜΠΟΔΙΩΝ ΣΤΙΣ ΦΥΛΑΚΕΣ

                                                     

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΤ’ ΕΜΠΟΔΙΩΝ
ΣΤΙΣ ΦΥΛΑΚΕΣ
                                                                                                          

                                                                                            Αθήνα, 5 Οκτωβρίου 2016
Μέχρι τώρα τον τοίχο της φυλακής περνούσαν οι διαμαρτυρίες κρατουμένων φοιτητών που ζητούσαν το δικαίωμα στην άδεια παρακολούθησης μαθημάτων σε ΑΕΙ και ΤΕΙ. Όμως τα εμπόδια που ορθώνει η φυλακή στη μόρφωση των κρατουμένων εντοπίζονται και σ’ εκείνους που πασχίζουν, παρά τις δυσκολίες, να εισαχθούν στις ανώτερες και ανώτατες σχολές. Οι μαθητές, μετά το Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας που λειτουργεί μέσα στη φυλακή, εφόσον θέλουν να προχωρήσουν στο Λύκειο,  παρακολουθούν εξ αποστάσεως εσπερινό σχολείο και παρουσιάζονται να δώσουν εξετάσεις στο τέλος της χρονιάς. Χωρίς την παρουσία καθηγητών για παράδοση μαθημάτων, για επίλυση αποριών, για ανταλλαγή απόψεων κλπ.
Όσοι και όσες  -ευτυχώς συνεχώς αυξάνονται- αποφασίσουν να καταβάλουν την υπερπροσπάθεια που απαιτείται για την εισαγωγή σε ΑΕΙ  και ΤΕΙ έχουν να υπερκεράσουν επιπλέον εμπόδια. Την έλλειψη χώρου όπου απλά να μπορούν να διαβάσουν. Στα πολυπληθή κελιά είναι αδύνατον να σιγήσουν οι συζητήσεις, οι διενέξεις, η τηλεόραση κλπ., και όσο για τη  βιβλιοθήκη,  κατά κανόνα δεν λειτουργεί, καθώς δεν υπάρχει φύλακας να επιτηρεί. Η προφανής λύση ανάγκης να τοποθετηθούν στο ίδιο κελί οι υποψήφιοι για τις πανελλήνιες δεν εφαρμόζεται παντού. 

Αναζητώντας λύση στο υπουργείο Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων - με αφορμή την έλλειψη χώρου μελέτης στη φυλακή Αγίου Στεφάνου της Πάτρας-  το υπουργείο μας εξέπληξε δηλώνοντας ότι οι 4(!) ώρες που εξασφάλισε προσωρινά ο διευθυντής της φυλακής για τους υποψήφιους επαρκούν. Αν οι δυνατότητες ενός διευθυντή φυλακής εξαντλούνται σ’ αυτό το μέτρο, ρωτάμε τι μπορεί να συνεισφέρει το υπουργείο ως εποπτεύουσα αρχή; Στους ισχυρισμούς περί δυσκολιών,  προτείνουμε  την εναλλακτική  ενός κεντρικού  συντονισμού,  π.χ.  τη μεταγωγή των τελειόφοιτων του Λυκείου σε μία φυλακή ώστε να εξασφαλιστούν άμεσα συνθήκες μελέτης για όλους, παρά τους υφιστάμενους πενιχρούς πόρους σε χώρο και ανθρώπινο δυναμικό, έως ότου κάθε φυλακή φτάσει να διασφαλίζει αυτές τις συνθήκες. Η δε απάντηση του γραφείου του γραμματέα αντεγκληματικής πολιτικής ότι το θέμα γενικώς και αορίστως θα  διερευνηθεί θεωρούμε ότι αποτελεί υπεκφυγή.

Στον αγώνα επανένταξης και προόδου που κάνουν οι κρατούμενοι χρειάζεται η αμέριστη βοήθεια των θεσμικών υπεύθυνων που καθορίζουν το ενθαρρυντικό ή το αποτρεπτικό πλαίσιο σ' αυτόν τον αγώνα. Όσο  δεν θεσπίζεται ένα στέρεο θετικό πλαίσιο, μια μεγάλη μερίδα κρατουμένων θα αποκλείεται από την επανένταξη και την μόρφωση καθώς αυτά τα «προνόμια»  θα εξαρτώνται αποκλειστικά από την αποφασιστικότητα ορισμένων κρατούμενων και των εκπαιδευτικών. Δεν θα είναι μια πορεία που θα αφορά όλους.
           
Καλούμε το υπουργείο Δικαιοσύνης να προβεί σε όλες τις αναγκαίες ενέργειες ώστε να δημιουργηθούν  οι απαραίτητες εκείνες συνθήκες που να εξασφαλίζουν τη δυνατότητα των κρατουμένων για μελέτη σε κάθε στάδιο της εκπαιδευτικής διαδικασίας - συμπεριλαμβανομένης και της απαιτητικότερης: της προετοιμασίας για την εισαγωγή στα ΑΕΙ και ΤΕΙ. Τα   ιδρύματα εγκλεισμού θα πρέπει επιτέλους να σταματήσουν να είναι σχολές εγκληματικότητας για τους πολλούς,  με αποτέλεσμα πλήθος κρατούμενοι να υποτροπιάζουν και να επιστρέφουν στη φυλακή μετά την αποφυλάκισή τους για την τέλεση νέων αδικημάτων.

Απαιτούμε από το υπουργείο Δικαιοσύνης: 1) να διαμορφώσει το απαραίτητο θετικό πλαίσιο και για τους υποψήφιους φοιτητές, λαμβάνοντας πρακτικά και θεσμικά μέτρα, 2)  να εξαλείψει τις ισχύουσες αντιφάσεις και να διατρανώσει έμπρακτα την ενθάρρυνση της πρόσβασης στην εκπαίδευση μέσα στη φυλακή σε όλες τις βαθμίδες, δίνοντας μεταξύ άλλων τη δυνατότητα για μελέτη κατά βούληση στους μαθητές κρατούμενους που θέλουν να αλλάξουν τους κοινωνικούς περιορισμούς που τους βαραίνουν, 3) να επεκτείνει το κίνητρο του ευεργετικού υπολογισμού του χρόνου έκτισης και για  κείνους που φοιτούν  στο Λύκειο, αίροντας τον ισχύοντα έως τώρα παραλογισμό, όπου ο ευεργετικός υπολογισμός εφαρμόζεται κατά τη φοίτηση στο Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας, σταματά να εφαρμόζεται στο Λύκειο και επανακάμπτει με τη φοίτηση σε ανώτατη σχολή! 

Η Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων δηλώνει ότι θα παρακολουθεί συστηματικά όλα τα θέματα που αφορούν το δικαίωμα στην εκπαίδευση και στη μόρφωση των κρατουμένων, γιατί δεν αρκεί απλώς η συνομολόγηση  για τον αποφασιστικό ρόλο της εκπαίδευσης στην εξέλιξη και την επανένταξη των εγκλείστων.

 ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΩΝ

ΑΡΧΕΙΟ