Τρίτη, 18 Οκτωβρίου 2016

ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΛΙΑ ΚΑΡΕΛΙ: ΑΚΡΑΙΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΒΙΑΣ




ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΥΠΟΘΕΣΗ ΙΛΙΑ ΚΑΡΕΛΙ: ΑΝΟΧΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΡΙΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΣΩΦΡΟΝΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ


                                                                                                                                Αθήνα, 18 Οκτωβρίου 2016
Η πλέον ακραία περίπτωση κρατικής βίας εναντίον κρατουμένου, η υπόθεση του μέχρι θανάτου βασανισμού του Ι. Καρέλι στις φυλακές Νιγρίτας από ομάδα σωφρονιστικών υπαλλήλων στις 27 Μαρτίου του 2014, εκδικάστηκε από το Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Θεσσαλονίκης. Η καταδίκη των φυσικών αυτουργών σε ποινές που δεν ξεπερνούν τα επτά έτη και  το γεγονός ότι όλοι έχουν αφεθεί ελεύθεροι έως την εκδίκαση της υπόθεσης σε δεύτερο βαθμό, επιβεβαιώνει τους φόβους της Πρωτοβουλίας για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων περί κεκαλυμμένης ατιμωρησίας των υπαλλήλων, οι οποίοι επέβαλαν τη θανατική ποινή στο θύμα ως αντίποινα για τη δολοφονία του συναδέλφου τους στις φυλακές Μαλανδρίνου δύο ημέρες νωρίτερα.
Εξάλλου, οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι είχαν αντιμετωπιστεί εξ αρχής με σχετική επιείκεια από τις αρχές, αφού μόλις έξι από τους κατηγορούμενους είχαν κριθεί προφυλακιστέοι τον Απρίλιο του 2014. Αυτοί παρέμειναν κρατούμενοι  για διάστημα δώδεκα μηνών, με την αιτιολογία ότι η παράταση της προσωρινής κράτησής τους δεν είχε δικονομικό και ουσιαστικό έρεισμα.

Η δίκη ξεκίνησε σχεδόν δύο χρόνια μετά το αποτρόπαιο έγκλημα, τον Ιανουάριο του 2016, έπειτα από σειρά αναβολών που ζητήθηκαν από την πλευρά της υπεράσπισης. Εξάλλου, για την οικογένεια του θύματος δεν υπήρξε πολιτική αγωγή, λόγω οικονομικής αδυναμίας. Στο ακροατήριο, οι καταθέσεις των μαρτύρων υπεράσπισης και οι απολογίες των κατηγορουμένων, με τις οποίες υποβαθμίστηκε η ένταση των χτυπημάτων που δέχτηκε το θύμα, ήταν αναμενόμενες. Αυτό, ωστόσο, που εξέπληξε ήταν η μεταστροφή του ιατροδικαστή Σερρών που διενήργησε τη νεκροψία–νεκροτομή του Ι. Καρέλι τον Μάρτιο του 2014: Όπως περιγράφεται στα σχετικά δημοσιεύματα και είχε αποτυπωθεί στο παραπεμπτικό βούλευμα, τότε είχε γίνει αναφορά  σε πράξεις βασανισμού και μοιραίο κάταγμα στο στέρνο, ικανό να επιφέρει τον θάνατο. Ωστόσο, στη συνεδρίαση της 6ης Σεπτεμβρίου και ενώπιον του ακροατηρίου ο ίδιος ιατροδικαστής αμφισβήτησε τη σφοδρότητα των βασανιστηρίων στα οποία υποβλήθηκε ο Ι. Καρέλι, τα οποία έκρινε ότι δεν συνδέονται με τον θάνατο του τελευταίου, ο οποίος κατ’ αυτόν προκλήθηκε από στεφανιαία νόσο.

Αντίστοιχα διαμορφώθηκε η εισαγγελική πρόταση και, βάσει αυτής, η απόφαση του δικαστηρίου. Η κατηγορία για βασανιστήρια που επιφέρουν τον θάνατο είναι ένα έγκλημα που τιμωρείται με ποινή ισόβιας κάθειρξης. Εδώ μετατράπηκε σε κατηγορία για  βασανιστήρια τα οποία προκάλεσαν μόνο βαριά σωματική βλάβη σε βαθμό κακουργήματος για δώδεκα από τους υπαλλήλους, οι οποίοι καταδικάστηκαν σε ποινές κάθειρξης από 5 έως 7 έτη. Ένας ακόμη υπάλληλος καταδικάστηκε σε βαθμό πλημμελήματος σε ποινή φυλάκισης τριών ετών με αναστολή, ενώ ο διευθυντής  των φυλακών Νιγρίτας κηρύχθηκε αθώος λόγω αμφιβολιών για το έγκλημα της υπόθαλψης κατά συρροή. Το εύρος των ποινών κινήθηκε στα κατώτατα όρια της πρόσκαιρης κάθειρξης, καθώς σε όλους τους υπαλλήλους οι οποίοι ομαδικά επί 2,5 ώρες βασάνιζαν τον Ι. Καρέλι αναγνωρίστηκε το ελαφρυντικό του πρότερου έντιμου βίου. Σε ορισμένους δε, κρίθηκε ότι συντρέχει και το ελαφρυντικό της ειλικρινούς μεταμέλειας. 

Η Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων εκφράζει την αγανάκτησή της για την ανωτέρω απόφαση του δικαστηρίου. Πέραν όλων των άλλων, αποτελεί προσβολή στην κοινή λογική η κρίση ότι ένας κρατούμενος παρεμπιπτόντως βασανίστηκε βάναυσα επί ώρες από πολυμελή ομάδα σωφρονιστικών υπαλλήλων, λίγο πριν τον συμπτωματικό θάνατό του από φυσικά αίτια, χωρίς τα δύο γεγονότα να συνδέονται μεταξύ τους.

Ενόσω χιλιάδες κρατούμενοι εκτίουν όλο και πιο εξοντωτικές ποινές, σε ασφυκτικές και άθλιες συνθήκες για αδικήματα (στη συντριπτική πλειονότητά τους) πολύ μικρότερης απαξίας, οι καταδικασμένοι για βασανιστήρια σωφρονιστικοί υπάλληλοι παραμένουν ελεύθεροι. Κι αυτή είναι μία ακόμη νίκη για τους συνήθεις φορείς άσκησης της κρατικής βίας, οι οποίοι γνωρίζουν ότι μπορούν λόγω της ιδιότητάς τους να παραμένουν ατιμώρητοι, ακόμα και όταν εξαντλούν τα όρια της αγριότητάς τους. 

Η Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων εκλαμβάνει την απόφαση του δικαστηρίου ως έναυσμα για την εντατικοποίηση των δράσεών της, προκειμένου να μην αντιμετωπίζεται ο κάθε κρατούμενος ως ένας εν δυνάμει Ι. Καρέλι, αλλά ως άνθρωπος που σύμφωνα με τη νομοθεσία δεν στερείται κανένα άλλο δικαίωμα πέραν της ελευθερίας του.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΩΝ





ΑΡΧΕΙΟ