Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου 2009

Υπομνημα για τις προτάσεις του Υπουργείου ΔΙκαιοσύνης

Υ Π Ο Μ Ν Η Μ Α


Σχετικά με τις προτάσεις του Υπουργείου Δικαιοσύνης


--------------------------------------------------------------------




1. Σχετικά με το μέτρο της προφυλάκισης

α. Παρά τα όσα εκτίθενται στην αιτιολογική, το μέτρο της προφυλάκισης δεν περιορίζεται στα αδικήματα με απειλούμενες ποινές άνω των 10 ετών, αλλά ισχύει για όλα όσα έχουν πλαίσιο ποινής 5-20 χρόνια, όπως προκύπτει από την προτεινόμενη διατύπωση.

β. Δεν περιορίζεται η διάρκεια της προφυλάκισης στους 12 μήνες, όπως αποτελεί πάγιο αίτημα της επιστημονικής κοινότητας.

γ. Διατηρείται η κρίσιμη διάταξη περί των «ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της αποδιδόμενης πράξης» που αποτελεί την αιτιολογία στην συντριπτική πλειονότητα των ενταλμάτων προφυλάκισης. Η διάταξη μάλιστα ενισχύεται από την προτεινόμενη τροποποίηση του άρθρου 296, όπου προστίθεται και μάλιστα πρώτη στην κατάταξη η αποτροπή του «κίνδυνου τέλεσης νέων εγκλημάτων» στους σκοπούς της προφυλάκισης

δ. Διατηρείται η προφυλάκιση παιδιών ηλικίας 13 ετών!


Προτείνουμε

α. Ρητό περιορισμό της επιβολής του μέτρου στα αδικήματα με κατώτατο όριο ποινής τα 10 χρόνια.

β. Κατάργηση του κριτηρίου των «συγκεκριμένων ιδιαίτερων χαρακτηριστικών» .

γ. Περιορισμό της διάρκειας στους 12 μήνες.

δ. Απαγόρευση επιβολής του μέτρου σε ανήλικους κάτω των 18 ετών.

2. Έκτιση ποινών κάθειρξης στις υποθέσεις ναρκωτικών.

Κρίνεται θετική η κατάργηση του ορίου των 4/5 ως ελάχιστου ορίου έκτισης ποινής για την υφ’ όρον απόλυση και ο περιορισμός του ορίου στα 3/5, όπως για όλα τα αδικήματα.
Όμως, παρά την αναγνώριση της αστοχίας της διάταξης που διαφοροποίησε την έκτιση ως προς τις υποθέσεις αυτές, διατηρείται το ελάχιστο όριο των 25 χρόνων για τα ισόβια.
Το ίδιο διατηρείται το όριο αυτό και για τους καταδικαζόμενους με τις διατάξεις του άρθρου 187Α.

Προτείνουμε συμπληρωματικά με την υπάρχουσα ρύθμιση :

α. Κατάργηση του ορίου των 25 χρόνων ως ελάχιστου ορίου έκτισης ποινής για την υφ’ όρον απόλυση στις υποθέσεις ναρκωτικών.

β. Κατάργηση του ορίου των 25 χρόνων στις υποθέσεις του άρθρου 187Α.


3. Μέτρα για τις συνθήκες διαβίωσης


Τα προτεινόμενα μέτρα αφορούν την αποσυμφόρηση των φυλακών και δεν αφορούν τη βελτίωση των συνθηκών κράτησης, για τις οποίες με σωρεία υπομνημάτων τους, έχουν θέσει ζητήματα και έχουν κάνει προτάσεις οι κρατούμενοι, στις κινητοποιήσεις τους.

Επί της συγκεκριμένης ρύθμισης προτείνουμε:


α. Μόνιμη ρύθμιση για την, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, δυνατότητα μετατροπής ποινών έως 5 χρόνων, της κάθειρξης συμπεριλαμβανομένης.

β. Δυνατότητα μετατροπής των παραπάνω ποινών σε κοινωφελή εργασία σε μόνιμη βάση, με τροποποίηση των παρ. 6 επ. του άρθρου 82 του ΠΚ. Η δυνατότητα μετατροπής να ισχύει και για όσους έχουν συγχωνευμένες ποινές, ανεξάρτητα αν η ανώτερη ποινή είναι άνω των πέντε χρόνων.

γ. Κατάργηση της αθροιστικής συσσώρευσης του χρόνου διαγραφής των πειθαρχικών κυρώσεων, που οδηγεί σε δυσανάλογη επιμήκυνση του χρόνου της τιμωρίας για τον κρατούμενο.

δ. Αποσύνδεση των πειθαρχικών κυρώσεων από την χορήγηση των αδειών και της υφ’ όρον απόλυσης, (διότι είναι παράλογο η π.χ. απείθεια στην αυταρχική εντολή ενός υπαλλήλου να έχει σαν συνέπεια την επιμήκυνση της παραμονής του κρατούμενου στην φυλακή).

ε. Έκτακτη αναλογική μείωση ποινών και απόλυση από τις φύλακες με διάταξη Εισαγγελέα κατ’ αντιστοιχία των ρυθμίσεων των ν. υ 3727/2008 και 3772/2009.

Ειδικά για τα κακούργημα προτείνουμε


αα) να απολύονται από τις φυλακές, με διάταξη Εισαγγελέα, οι κρατούμενοι με ποινές κάθειρξης έως 10 ετών, εφ’ όσον έχουν εκτίσει με οποιονδήποτε τρόπο το ένα τρίτο της ποινής και δεν κρατούνται για άλλη αιτία,
ββ) καθώς και οι κρατούμενοι με ποινές κάθειρξης άνω των 10 ετών, εφ’ όσον έχουν εκτίσει με οποιονδήποτε τρόπο το ένα δεύτερο της ποινής,
με τον όρο της ανάκλησης στην περίπτωση που υποπέσουν σε νέο από δόλο τελούμενο έγκλημα μετά την απόλυσή τους και καταδικασθούν αμετάκλητα σε ποινή στερητική της ελευθερίας μεγαλύτερη των δύο ετών.


3. Εναλλακτικές ποινές


Σε κάθε περίπτωση επισημαίνουμε ότι χωρίς ενίσχυση των εναλλακτικών μορφών ποινής δεν μπορεί να υπάρχει αποτελεσματική αποσυμφόρηση των φυλακών
Έτσι επαναφέρουμε τα αιτήματά μας για άμεση :
α) έκδοση της Υπουργικής απόφασης που προβλέπεται στο άρθρο 59 παρ. 4 για την εφαρμογή του άρθρου που αφορά το καθεστώς της ημιελεύθερη διαβίωσης,
β) εγκύκλιο για την εφαρμογή του μέτρου που προβλέπεται στο νόμο και έχει μέχρι σήμερα εφαρμοσθεί μόνον για έναν κρατούμενο,
γ) εγκύκλιο για την εφαρμογή των διατάξεων που αφορούν τις εναλλακτικές μορφές έκτισης ποινής που προβλέπονται στ άρθρα 60, 63 και 64 , που μέχρι σήμερα δεν εφαρμόζονται παρά σε ελάχιστες περιπτώσεις,
δ) κατάργηση των φυλακών ανηλίκων και σύσταση ανοικτών δομών προστασίας για τους ανήλικους παραβάτες,



----------------------------------

ΑΡΧΕΙΟ