Κυριακή, 29 Μαρτίου 2009

To Βήμα: Το Δημόσιο θα πληρώσει για τον θάνατο κρατουμένου

ΤΟ ΒΗΜΑ
Δικαστήριο διατάζει να αποζημιωθούν με το ποσό των 300.000 ευρώ οι συγγενείς του 33χρονου τοξικομανούς
Το Δημόσιο θα πληρώσει για τον θάνατο κρατουμένου
Οι ευθύνες των σωφρονιστικών υπαλλήλων και η απόφαση-βόμβα

Β. Γ. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ
Κυριακή 29 Μαρτίου 2009

ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ απόφαση-βόμβα για το ελληνικό σωφρονιστικό σύστημα.Για πρώτη φορά στα ελληνικά δικαστικά χρονικά,ένα δικαστήριο κρίνει ότι για τον θάνατο κρατουμένου μέσα στο κελί του από ναρκωτικά ευθύνεται το ίδιο το σωφρονιστικό σύστημα που τα άφησε να περάσουν τα κάγκελα της φυλακής,υποχρεώνοντας το ελληνικό Δημόσιο να αποζημιώσει την οικογένειά του για την απώλεια του ανθρώπου της!Η πρωτοποριακή απόφαση εκδόθηκε από το Διοικητικό Πρωτοδικείο Ναυπλίου,το οποίο διατάσσει το ελληνικό Δημόσιο να πληρώσει αποζημίωση ύψους 300.000 ευρώ στους συγγενείς 33χρονου κρατουμένου,ο οποίος είχε βρεθεί νεκρός στο κελί του στις Δικαστικές Φυλακές Ναυπλίου,τον Φεβρουάριο του 2003.Ο θάνατός του προήλθε από χρήση ναρκωτικών και το δικαστήριο έκρινε ότι ευθύνεται για αυτό η πλημμελής άσκηση των καθηκόντων των σωφρονιστικών υπαλλήλων,οι οποίοι επέτρεψαν με τη στάση τους την είσοδο των ναρκωτικών.Η αμέλειά τους, σύμφωνα με το δικαστήριο,επαρκεί για να στοιχειοθετήσει το αδίκημα της «παράνομης συμπεριφοράς κρατικών υπαλλήλων» και γι΄ αυτό το ελληνικό Δημόσιο οφείλει να αποζημιώσει τους οικείους του παθόντος.Και η εξέλιξη αυτή δεν αφορά μία οικογένεια,αφού ανοίγει τον δρόμο και για άλλες προσφυγές κατά του ελληνικού σωφρονιστικού συστήματος ενώπιον της Δικαιοσύνης.

Κάθε χρόνο μέσα στις ελληνικές φυλακές, τουλάχιστον 100 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους βεβαιωμένα από λήψη ναρκωτικών. Αλλοι τόσοι και περισσότεροι, που χάνουν τη ζωή τους επίσης στις φυλακές, πεθαίνουν από άλλα αίτια, αλλά τα ναρκωτικά είναι πολύ συχνά η... συμπληρωματική αιτία.

Ο Χαρίλαος Κ., ενώ εξέτιε την ποινή του στις φυλακές Ναυπλίου, το πρωί της 1ης Φεβρουαρίου 2003 βρέθηκε νεκρός στο κελί του. Ηταν 33 ετών. Είχε καταδικασθεί λίγους μήνες νωρίτερα- στις 30 Ιουλίου 2002-από το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Ναυπλίου σε φυλάκιση τεσσάρων ετών για αγορά, κατοχή και πώληση ναρκωτικών. Το δικαστήριο είχε δεχθεί ότι ο 33χρονος ήταν τοξικομανής και η απόφαση προέβλεπε σύμφωνα με τον νόμο- αλλά ουδέποτε ίσχυσε στην πράξη γιατί τέτοιες δομές δεν υπάρχουν στην Ελλάδα- τον εγκλεισμό του σε ειδικό κατάστημα (που θα του παρέχεται και ιατρική φροντίδα)! Δηλαδή στη φυλακή.

Ο τοξικομανής κρατούμενος εργαζόταν στις φυλακές ως καθαριστής και στη διανομή του ψωμιού. Στις 31 Δεκεμβρίου 2002 είχε λάβει πενθήμερη άδεια για την Κόρινθο για να δει τους συγγενείς του και επέστρεψε κανονικά στη φυλακή στις 5 Ιανουαρίου 2003. Το μοιραίο πρωί ανακάλυψαν το άψυχο σώμα του δύο συγκρατούμενοί του, οι οποίοι ειδοποίησαν τους σωφρονιστικούς υπαλλήλους. Σύμφωνα με την ιατροδικαστική έκθεση που συντάχθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 2003, «ο θάνατός του ήταν αποτέλεσμα οξείας καρδιακής κάμψεως και οξέως πνευμονικού οιδήματος,πιθανόν κατόπιν λήψεως ναρκωτικών ουσιών».

Μια χαμένη υπόθεση

Η υπόθεση του θανάτου του 33χρονου στις φυλακές Ναυπλίου φάνηκε αρχικά να χάνεται στη ρουτίνα παρόμοιων περιστατικών στις φυλακές όλης της χώρας. Η αρχική, «διεκπεραιωτική» όπως παραδέχονται αστυνομικοί, έρευνα που διεξήχθη από την Αστυνομική Διεύθυνση Αργολίδας για τον τρόπο που προμηθεύτηκε τα ναρκωτικά μέσα στις φυλακές ο κρατούμενος δεν οδήγησε πουθενά. Οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι δήλωσαν- ως συνήθως«άγνοια» και ο φάκελος έκλεισε. Ενας ακόμη θάνατος, ένας ακόμη αριθμός για τις στατιστικές.

Κάθε χρόνο καταγράφονται σε όλα τα σωφρονιστικά ιδρύματα περίπου 250 θάνατοι κρατουμένων, από τους οποίους πολύ μεγάλο ποσοστό αποδίδεται «σε πνευμονικό οίδημα εξαιτίας της λήψης ναρκωτικών ουσιών». Δικηγορικοί σύλλογοι και φορείς για τα ανθρώπινα δικαιώματα έχουν επανειλημμένως ζητήσει να ληφθούν μέτρα για να σταματήσουν οι θάνατοι κρατουμένων από ναρκωτικά, χαρακτηρίζοντας τις φυλακές «αποθήκες μελλοθανάτων».

Η υπόθεση απέκτησε νέα διάσταση όταν ο νομικός εκπρόσωπος της οικογένειας του 33χρονου, δικηγόρος Κορίνθου κ. Σωτήρης Σίμος, κατέθεσε στις 23 Σεπτεμβρίου 2005, σχεδόν τρία χρόνια μετά τον θάνατο του κρατούμενου, αγωγή κατά του υπουργείου Δικαιοσύνης και του υπουργείου Οικονομικών. Οι συγγενείς του 33χρονου απέδιδαν, με την αγωγή τους, στους υπευθύνους των φυλακών και στους σωφρονιστικούς υπαλλήλους ότι «δεν επέδειξαν την οφειλόμενη από τις περιστάσεις προσοχή και επιμέλεια, παρέβησαν τους νόμους και κανονισμούς της φυλακής και δεν απέτρεψαν την εισαγωγή ναρκωτικών ουσιών και αλκοολούχων ποτών στη φυλακή με αποτέλεσμα να επέλθει λόγω αυτής της γενεσιουργού αιτίας ο θάνατος του οικείου μας».

Στο πλαίσιο αυτής της νέας δικαστικής έρευνας εκλήθησαν και κατέθεσαν εκ νέου ο διευθυντής των φυλακών Ναυπλίου, οι αρχιφύλακες και άλλοι σωφρονιστικοί υπάλληλοι. Ολοι απέδωσαν τον θάνατο του 33χρονου- όπως και γενικότερα παρόμοιο περιστατικό στη φυλακή- «στην εφευρετικότητα των κρατουμένων για να εισάγουν απαρατήρητοι ναρκωτικά μέσα στις φυλακές».

Η κατάθεση που έδωσε στις 13 Μαρτίου 2006 ο διευθυντής των φυλακών Ναυπλίου είναι χαρακτηριστική: «Οι κρατούμενοι-χρήστες επινοούν τρόπους προμήθειας των ουσιών που είναι πολλές φορές αδύνατον να συλλάβει ο κοινός νους.Είναι παραδείγματος χάριν αδύνατον να ξηλώσεις κάθε ραφή σε όλα τα ρούχα του κρατουμένου,χωρίς να τα καταστρέψεις.Υπάρχουν περιπτώσεις που έχουν εισαχθεί ουσίες σε σωφρονιστικό κατάστημα σε εμποτισμένες κάλτσες. Ακόμη και η ακτινολογική έρευνα σε πολλές περιπτώσεις δεν έχει ασφαλή αποτελέσματα».

Η διοίκηση επικαλέστηκε και άλλες δικαιολογίες. Σε υπόμνημα που κατέθεσε το ελληνικό Δημόσιο στις 17 Μαρτίου 2006 αναφέρεται ότι κάθε χρόνο διενεργούνται από τους υπαλλήλους των φυλακών Ναυπλίου 1.000 έλεγχοι, προκειμένου να υποστηριχθεί ότι η διοίκηση έκανε ό,τι ήταν δυνατόν για να αποτρέψει την εισαγωγή ναρκωτικών και να προστατέψει τους κρατουμένους. Ο εκπρόσωπος του Δημοσίου υποστήριξε ότι από τα στοιχεία αυτά «αποδεικνύεται πέραν πάσης αμφιβολίας πως δεν υπήρξε καμία παράνομη παράλειψη των αναφερομένων οργάνων του Δημοσίου και ο θάνατος του 33χρονου οφείλεται κατά 90% (!) σε δική του υπαιτιότητα».

Οι εκπρόσωποι της οικογένειας δεν πείστηκαν και επέμειναν. «Οι απαντήσεις των υπευθύνων των φυλακών δεν δίνουν μια ουσιαστική απάντηση στο ερώτημα πώς μπήκαν τα ναρκωτικά στις φυλακές. Κυρίως όμως δεν καλύπτουν την περίπτωση να τα εισήγαγαν ορισμένοι διεφθαρμένοι σωφρονιστικοί υπάλληλοι, οι οποίοι φρόντισαν μετά για τη συγκάλυψη της υπόθεσης» αντέτειναν οι νομικοί εκπρόσωποι των οικείων του 33χρονου.

Η κρίσιμη συνεδρίαση

Το Διοικητικό Πρωτοδικείο Ναυπλίου, έπειτα από ατέλειωτες διαδικασίες, πέντε ολόκληρα χρόνια μετά τον θάνατο του Χαρίλαου Κ., συνεδρίασε στις 10 Ιουνίου 2008. Στις 30 Ιανουαρίου 2009 εξέδωσε την απόφασή του. Δικαίωσε την οικογένεια του κρατουμένου και άφησε εκτεθειμένο το ελληνικό σωφρονιστικό σύστημα, απορρίπτοντας ως αβάσιμα ένα προς ένα τα επιχειρήματα του ελληνικού Δημοσίου.

Στον πατέρα του 33χρονου επιδικάστηκε αποζημίωση 90.000 ευρώ και σε κάθε έναν από τους άλλους επτά στενούς συγγενείς του από 30.000 ευρώ, συνολικά δηλαδή 300.000 ευρώ που υποχρεούται να καταβάλει το ελληνικό Δημόσιο γιατί επέτρεψε να πεθάνει ένας άνθρωπος μέσα στις φυλακές από χρήση ναρκωτικών.

«Δεν έδειξαν την απαιτούμενη επιμέλεια και προσοχή»

ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ, υπ΄ αριθμόν 7/2009,το δικαστήριο αποφαίνεται ότι «τα σωφρονιστικά όργανα δεν επέδειξαν την απαιτούμενη επιμέλεια και προσοχή,έτσι ώστε να αποτρέψουν την εισαγωγή ναρκωτικών ουσιών,κατά παράβαση των καθηκόντων τους για προστασία της ζωής των κρατουμένων».

«Η ελληνική Δικαιοσύνη για πρώτη φορά στα δικαστικά χρονικά αναγνώρισε την ευθύνη του εντεταλμένου φυλακτικού προσωπικού στην εισαγωγή και διακίνηση ναρκωτικών στη φυλακή και υποχρέωσε την πολιτεία να αποζημιώσει τους συγγενείς του θανόντος» σημειώνει μιλώντας προς «Το Βήμα» ο συνήγορος της οικογένειας του θύματος.Ο κ.Σίμος μιλάει για «πρωτοποριακή απόφαση» η οποία,όπως παρατηρεί, «αποτελεί ένα ηχηρό μήνυμα για όλους και θα συμβάλει ουσιαστικά ώστε οι φυλακές της χώρας να επιτελέσουν το έργο για το οποίο προορίζονται».

http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=1&artId=261472

ΑΡΧΕΙΟ