Κυριακή, 13 Μαΐου 2007

Παιδιά ενός κατώτερου συστήματος

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Της ΡΟΥΛΑΣ ΣΟΥΛΟΥΝΙΑ

Από πότε οι ακτίνες του ήλιου είναι πολυτέλεια για τα μικρά παιδιά; Από τότε που ο ελληνικός μεταναστευτικός νόμος επιτρέπει στον οποιοδήποτε αστυνομικό διευθυντή να κρατάει φυλακισμένους τους ανήλικους αλλοδαπούς.


λεζάντα φωτογραφίας: Τα ανήλικα προσφυγόπουλα ζουν από δέκα μέρες μέχρι και τρεις μήνες μέσα σε κελιά!

Στα κρατητήρια της οδού Πέτρου Ράλλη, στην Αθήνα, δοκιμάζεται ο πολιτισμός της χώρας μας, ο ήλιος δύσκολα διαπερνά τους σκληρούς τοίχους για να βρει και να φωτίσει αθώα παιδιά. Είναι προσφυγόπουλα, «παραβάτες χωρίς δίκη», που ζουν από 10 ημέρες μέχρι και τρεις μήνες σε κελιά. Κοιμούνται, στο πάτωμα, τρώνε στο γόνατο, δεν παίζουν ποτέ σε προαύλιο, μόνο κινούνται σε έναν άχρωμο διάδρομο.

Ποιο ήταν το αμάρτημά τους; Τόλμησαν, χωρίς τις νόμιμες διατυπώσεις, να «εκπορθήσουν» το φρούριο της Ευρώπης.

Η βάρβαρη μεταχείριση των ανήλικων μεταναστών αναδεικνύει την αδυναμία της πολιτείας να κοινωνικοποιήσει αυτά τα παιδιά, να τα εντάξει σε ένα χώρο ελευθερίας και ίσων ευκαιριών.

Νόμοι υπάρχουν...


λεζάντα φωτογραφίας: Στα κρατητήρια της Πέτρου Ράλλη, μικρά παιδιά κοιμούνται πολλές φορές στο πάτωμα.

Μολονότι σε θεσμικό επίπεδο αυτοί οι ανήλικοι βρίσκονται υπό την προστασία του κράτους (άρθρο 21 παρ. 1 του συντάγματος), σε επίπεδο καθημερινότητας μένουν εκτεθειμένοι στον κίνδυνο εκμετάλλευσης της παιδικής εργασίας και της σεξουαλικότητάς τους.

Περίπου χίλια παιδιά εισέρχονται κάθε χρόνο στην Ελλάδα, με ή χωρίς τις οικογένειές τους, αναζητώντας ένα ασφαλές μέλλον και όχι απαραίτητα τον παράδεισο!

* Τι βρίσκουν; Η κοινωνική λειτουργός Μαρία Καλδάνη, που ασχολείται με τους ασυνόδευτους μετανάστες, μάς διηγήθηκε την ιστορία πέντε παιδιών από το Αφγανιστάν που έφτασαν στην Ελλάδα:

«Συνελήφθησαν μόλις εισήλθαν στο ελληνικό έδαφος λόγω της "παραβατικής" συμπεριφοράς που επέδειξαν καθώς πέρασαν "παράνομα", τα σύνορα. Στερήθηκαν την ελευθερία τους χωρίς δικαστική απόφαση. Αφέθηκαν ελεύθερα από λάθος των αρχών. Ύστερα από πολλές κακοποιήσεις εντοπίστηκαν πάλι από τις αρχές.

Εν τέλει αφέθηκαν ελεύθερα, αναγνωρίστηκαν ως πολιτικοί πρόσφυγες και έκτοτε η πολιτεία έπαψε να ανησυχεί για την τύχη τους...».

Οι ευθύνες αλλάζουν χέρια, από το υπουργείο Δημόσιας Τάξης πηγαίνουν στο Υγείας-Πρόνοιας, και καταλήγουν στο Δικαιοσύνης. Ουδείς σοβαρός σχεδιασμός και καμία υλοποίηση προγραμμάτων καλύπτει τις ανάγκες αυτών των παιδιών.

Στα σύνορα δεν υπάρχει οργανωμένη υπηρεσία για να υποδέχεται και να διερευνά τους λόγους που αυτά τα παιδιά έρχονται στην Ελλάδα, ούτε καν μεταφραστές που θα τους εξηγήσουν τα δικαιώματά τους. Με δικαιολογία τον... φόβο της τρομοκρατίας επικρατεί μια πολιτική αποτροπής και ο ανήλικος πρόσφυγας αντιμετωπίζεται όπως ο ενήλικος. Ότι γίνεται, επιτυγχάνεται μόνο από τις μη κυβερνητικές οργανώσεις και τους απλούς πολίτες.

* Τα ασυνόδευτα παιδιά όταν εντοπιστούν, θα οδηγηθούν σε χώρους κράτησης, είτε ζητήσουν την προσφυγική προστασία είτε όχι.

* Στη συνέχεια θα εκδοθεί απόφαση απέλασης.

Παραβίαση δικαιωμάτων

* Εάν δεν κρατηθούν, θα αφεθούν ελεύθερα χωρίς να κινηθεί, κατά κανόνα, καμία διαδικασία για να βρεθεί κέντρο φιλοξενίας ή να ορισθεί προσωρινός επίτροπος. Ουδείς ενδιαφέρεται πώς θα ζήσουν. Ποιος θα τα εκμεταλλευτεί, πού θα καταλήξουν. Τα καταπίνει η αναλγησία των μεγαλουπόλεων!

* Η νομική σύμβουλος της ΑΡΣΙΣ Εύη Φακίνου μάς ενημέρωσε ότι, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο (π.δ. 61/99), στην περίπτωση των ασυνόδευτων ανηλίκων αιτούντων άσυλο οι αστυνομικές αρχές οφείλουν να ενημερώνουν τον εισαγγελέα ανηλίκων ώστε ο τελευταίος να ενεργεί ως ειδικός προσωρινός επίτροπος.

«Δυστυχώς ο αρμόδιος εισαγγελέας δεν ενημερώνεται ποτέ, και αν ενημερωθεί προφανώς αδυνατεί να εκπροσωπήσει τον ασυνόδευτο ανήλικο στην υποστήριξη του αιτήματός του. Προκαλεί εντύπωση γιατί η πολιτεία επιλέγει να εξαιρέσει τον εαυτό της από την αυξημένη ευθύνη που έχει απέναντι σε παιδιά εφηβικής ηλικίας εξομοιώνοντάς τα με ενηλίκους και ως εκ τούτου με φορείς μόνο υποχρεώσεων, καθώς τα δικαιώματά τους δεν μπορούν να τα ασκήσουν ενώπιον τρίτων μόνα τους».

* Τι γίνεται, ωστόσο, με τα παιδιά τα οποία τελικά καταλήγουν στα λιγοστά κέντρα φιλοξενίας; Η Κατερίνα Πούτου, ιδρυτικό μέλος της ΑΡΣΙΣ, μας εξήγησε:

«Η έλλειψη εξειδικευμένης κατάρτισης του προσωπικού, η απουσία διερμηνέων, η έλλειψη προγραμμάτων εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας είναι μερικοί από τους λόγους που τα οδηγούν να εγκαταλείψουν τα κέντρα και να αναζητήσουν την τύχη τους μόνα στην Ελλάδα.
»Το άσχημο είναι ότι στην ίδια αδιέξοδη κατάσταση βρίσκονται και όσα παιδιά αποκτήσουν την ιδιότητα του πολιτικού πρόσφυγα. Και σε αυτήν την περίπτωση ουδείς αναλαμβάνει την εκπροσώπηση των παιδιών για τη διενέργεια ακόμα και των πιο απλών για το συμφέρον τους διαδικαστικών πράξεων. Τα παιδιά, λόγω έλλειψης επιτρόπου, αδυνατούν ακόμα και να λάβουν τα προβλεπόμενα από το νόμο προνομιακά επιδόματα, καθώς δεν υπάρχει κανένας που να νομιμοποιείται να υπογράψει για λογαριασμό τους τα σχετικά έγγραφα».

Όχι στην απέλαση

Ο Συνήγορος του Παιδιού από την πλευρά του έχει διατυπώσει προτάσεις προσαρμογής στον ίδιο τον πρωθυπουργό ενώ δύο ειδικές εκθέσεις του δεν έχουν τύχει θεσμικής απάντησης.

* Ο Γ. Μόσχος, βοηθός Συνήγορος, μας είπε:

«Εμείς προτείνουμε, σύμφωνα με τη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, τις συστάσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης αλλά και την ισχύουσα πρακτική των περισσότερων ευρωπαϊκών χωρών ότι κάθε ανήλικος πρέπει να μην αντιμετωπίζεται ως παραβάτης της μεταναστευτικής νομοθεσίας. Αντίθετα, να συνδέεται με ψυχο-κοινωνικές υπηρεσίες, να ερευνάται αν έχει πέσει θύμα εκμετάλλευσης ή διακίνησης. Κατόπιν, να τίθεται υπό επιτροπεία και ανάλογα με τη διαπίστωση των αναγκών του είτε να επαναπατρίζεται είτε να παραμένει στη χώρα σε ασφαλείς συνθήκες, συμμετέχοντας στην εκπαίδευση και στην κοινωνική ζωή. Η κράτηση και η απέλαση ανηλίκων πρέπει να αποτελέσει παρελθόν για τη χώρα μας, το ταχύτερο δυνατόν».

http://www.enet.gr/online/online_text/c=112,dt=13.05.2007,id=63814636

ΑΡΧΕΙΟ