Τετάρτη, 23 Μαΐου 2018

ΦΥΛΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΠΩΣ Η ΦΥΛΑΚΗ ΑΛΛΑΖΕΙ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ



 

 

Φυλακοποίηση: Πώς η φυλακή αλλάζει τον άνθρωπο

                                                                          
                                                                                          (αναδημοσίευση από το tvxs)

Η φυλάκιση ενός ατόμου σημαίνει αυτομάτως την αφαίρεση του δικαιώματός του να επιλέγει το που, πως και με ποιους ανθρώπους θα ζει. Οι κρατούμενοι των φυλακών περιορίζονται σε ένα νοσηρό περιβάλλον, μη έχοντας άλλη επιλογή από το να αλλάξουν τον εαυτό τους και να προσαρμοστούν στις νέες αυτές συνθήκες. Μέσα από από το κυρίαρχο σωφρονιστικό σύστημα προκαλείται μια ριζική αλλαγή της προσωπικότητας και του ψυχισμού του ατόμου, που λειτουργεί ανασταλτικά στην κοινωνική επανένταξη.
Σε μια επιστημονική έκθεση σχετικά με τον ψυχολογικό αντίκτυπο της φυλάκισης γραμμένη για την αμερικανική κυβέρνηση, ο κοινωνικός ψυχολόγος, Craig Haney (ο οποίος συνεργάστηκε με τον Philip Zimbardo στο περίφημο πείραμα των φυλακών του Στάνφορντ), ήταν ειλικρινής: «λίγοι άνθρωποι είναι εντελώς αμετάβλητοι μετά από την εμπειρία [της φυλακής]». Με βάση τις συνεντεύξεις τους με εκατοντάδες φυλακισμένους, ερευνητές του Ινστιτούτου Εγκληματολογίας του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ προχώρησαν περαιτέρω την έρευνα, με επιχείρημα ότι η μακροχρόνια φυλάκιση «αλλάζει εντελώς τους ανθρώπους». Με τα λόγια ενός μακροχρόνια φυλακισμένου που έδωσε συνέντευξη για την έρευνα (που δημοσιεύτηκε στη δεκαετία του '80): «μετά από χρόνια στη φυλακή, δεν είσαι πια ο ίδιος».

Στον τομέα της ψυχολογίας προσωπικότητας, κατά το παρελθόν ίσχυε η αρχή ότι οι προσωπικότητές μας παραμένουν σε μεγάλο βαθμό σταθερές από την ενηλικίωσή μας και έπειτα. Ωστόσο, από πρόσφατες έρευνες έχει διαπιστωθεί ότι στην πραγματικότητα, παρά τη σχετική σταθερότητα, οι συνήθειες όσον αφορά στη σκέψη, στη συμπεριφορά και στα συναισθήματά μας αλλάζουν με σημαντικούς και φυσικά επακόλουθους τρόπους - ως απάντηση στους διαφορετικούς ρόλους που υιοθετούμε στη διάρκεια της ζωής μας. Έτσι, είναι σχεδόν σίγουρο για έναν φυλακισμένο, πως σε ένα περιβάλλον δομημένο με συγκεκριμένο τρόπο και κοινωνικά απειλητικό θα οδηγηθεί σε σημαντικές αλλαγές στην προσωπικότητά του.

Είναι μάλιστα ιδιαίτερα ανησυχητικό - για όσους ενδιαφέρονται για την επανένταξη των κρατουμένων - το γεγονός ότι αυτές οι αλλαγές προσωπικότητας, ενώ μπορούν να βοηθήσουν τους κρατούμενους να επιβιώσουν στο διάστημα της φυλάκισης, είναι δεδομένο πως είναι αντιπαραγωγικές και προβληματικές για τη ζωή τους μετά την απελευθέρωσή τους και την επανένταξη στην κοινωνία. Τα βασικά χαρακτηριστικά του περιβάλλοντος των φυλακών που είναι πιθανό να οδηγήσουν σε αλλαγή της προσωπικότητας περιλαμβάνουν τη χρόνια απώλεια της ελεύθερης επιλογής, την έλλειψη ιδιωτικότητας, το στίγμα, το συχνό φόβο, την ανάγκη απόκρυψης των συναισθημάτων (για να αποφεύγεται η εκμετάλλευση από άλλους κρατούμενους), και την απαίτηση, μέρα με τη μέρα, να ακολουθείται μια αυστηρή ρουτίνα και συγκεκριμένοι κανόνες.

Η έννοια της «φυλακοποίησης»

Μέχρι στιγμής έχει διεξαχθεί περιορισμένη έρευνα για το πώς αυτά τα χρόνια χαρακτηριστικά μπορούν να αλλάξουν την προσωπικότητα των κρατουμένων, από την άποψη του μοντέλου της προσωπικότητας που κυριαρχεί για τον γενικό πληθυσμό που δεν έχει υποστεί φυλάκιση (που βασίζεται σε βασικά χαρακτηριστικά όπως η εξωστρέφεια και η ευσυνειδησία). Παρ 'όλα αυτά, παρατηρείται ευρεία συμφωνία μεταξύ ψυχολόγων και εγκληματολόγων για το γεγονός ότι οι φυλακισμένοι προσαρμόζονται στο περιβάλλον τους, κάτι που οι επιστήμονες αποκαλούν «φυλακοποίηση». Αυτή συμβάλλει σε ένα είδος «συνδρόμου μετα-φυλάκισης» όταν πλέον απελευθερωθούν.

ΑΡΧΕΙΟ